การศึกษา

ผมไม่ได้เรียนเพื่อสะสมคำตอบ
ผมเรียนเพื่อทำให้คำถามดีขึ้น

เส้นทางการศึกษาของผมไม่ได้เดินอยู่บนเส้นตรงของศาสตร์ใดศาสตร์หนึ่ง แต่ละศาสตร์ถูกเติมเข้ามาเมื่อคำถามที่ผมกำลังสนใจใหญ่เกินกว่าภาษาของศาสตร์เดิมจะอธิบายได้ครบ

ชั้นแรกของความเข้าใจ

เทคโนโลยีสอนให้ผมมองเห็นโครงสร้าง

ผมเริ่มต้นจากเทคโนโลยีสารสนเทศที่สถาบันเทคโนโลยีนานาชาติสิรินธร การเรียนช่วงนั้นทำให้ผมมีภาษาสำหรับมองระบบ ตั้งแต่วิธีแทนข้อมูล การสื่อสารระหว่างองค์ประกอบ ไปจนถึงการเปลี่ยนความคิดให้กลายเป็นสิ่งที่ทำงานได้จริง

เมื่อเรียนวิทยาการคอมพิวเตอร์ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คำถามขยับลึกลงไปอีก โปรแกรมที่ทำงานได้ยังไม่เพียงพอ ผมอยากรู้ว่าเหตุใดอัลกอริทึมจึงมีพฤติกรรมเช่นนั้น ข้อจำกัดอยู่ตรงไหน และเมื่อขนาดของปัญหาเปลี่ยน ระบบควรถูกออกแบบใหม่อย่างไร งานวิจัยระดับปริญญาโทเรื่อง Parallel BLAST ทำให้แนวคิดนี้ชัดเจนมาก สถาปัตยกรรมไม่ใช่สิ่งที่นำมาห่ออัลกอริทึมภายหลัง แต่ภายใต้เงื่อนไขที่เหมาะสม มันเปลี่ยนขอบเขตของสิ่งที่อัลกอริทึมทำได้

ระบบที่ดีถูกสร้างสองครั้ง—ครั้งแรกในฐานะคำอธิบาย และครั้งที่สองในฐานะสิ่งที่ทำงานได้จริง

จากการคำนวณสู่การค้นพบ

วิศวกรรมสอนให้ความคิดอยู่รอดต่อหน้าหลักฐาน

การศึกษาระดับปริญญาเอกด้านวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยทำให้การหาค่าเหมาะที่สุด การคำนวณเชิงวิวัฒนาการ และการออกแบบระบบมาอยู่ในคำถามเดียวกัน ประเด็นสำคัญไม่ใช่เพียงทำให้การค้นหาเร็วขึ้น แต่คือการเข้าใจว่าโครงสร้างที่มีประโยชน์เกิดขึ้น แข่งขันกัน และหายไปจากกระบวนการค้นหาได้อย่างไร ความคิดนี้พัฒนาเป็นอัลกอริทึม COIN และต่อยอดเป็นการศึกษาการเรียนรู้จากความสัมพันธ์ทั้งเชิงบวกและเชิงลบ

ปริญญาเอกไม่ได้ทำให้การศึกษาของผมสิ้นสุดลง แต่มันเปลี่ยนวิธีเรียน ผมระมัดระวังต่อสมมติฐานมากขึ้น ยอมปล่อยคำถามยากให้เปิดอยู่นานขึ้น และไม่รีบเชื่อคำตอบที่ยังอธิบายขอบเขตของตนเองไม่ได้

ระบบที่มีมนุษย์และตลาดอยู่ภายใน

วิทยาการคอมพิวเตอร์เพียงอย่างเดียวอธิบายระบบได้ไม่ครบ

ผมเรียนสารสนเทศศาสตร์เพื่อเข้าใจว่าความรู้ถูกจัดระเบียบและถูกค้นพบอย่างไร เรียนการตลาดเพราะระบบที่งดงามทางเทคนิคยังต้องอยู่ภายในองค์กร การตัดสินใจ และตลาด และเรียนภาษาจีนเพื่อเศรษฐกิจและการค้า เพราะภาษาเปลี่ยนขอบเขตการเข้าถึง อีกภาษาหนึ่งทำให้เราเห็นว่าอีกสังคมหนึ่งวางกรอบเรื่องการค้า คุณค่า และความสัมพันธ์ต่างจากเราอย่างไร

ศาสตร์เหล่านี้ไม่ได้พาผมออกจากวิทยาการคอมพิวเตอร์ แต่ทำหน้าที่เป็นเลนส์เพิ่มขึ้น ทุกวันนี้มันหลอมรวมอยู่ในวิธีที่ผมสอน ทำวิจัย และสร้างระบบ คือเริ่มจากแบบจำลองที่ชัดเจน แต่ไม่ลืมว่าแบบจำลองนั้นกำลังเดินเข้าไปในโลกที่มีมนุษย์อยู่ก่อนแล้ว

อ่านผลงานที่ Marketing และ Chinese for Economy and Commerce มาพบกัน: New 4P Network Marketing →

อ่านต่อจากเส้นทางการศึกษา เมื่อการเรียนรู้กลายเป็นการทำงาน